Chiếu tướng là nước đi đe dọa ăn Tướng ở nước tiếp theo. Bên bị chiếu phải gỡ ngay bằng cách chạy Tướng, ăn quân đang chiếu hoặc chặn đường chiếu. Nếu không còn cách nào, đó là chiếu hết (chiếu bí) và bên bị chiếu thua. Luật không bắt buộc phải hô “chiếu”.
3 cách gỡ chiếu tướng
- Chạy Tướng sang một điểm khác trong cung không bị quân đối phương khống chế.
- Ăn quân đang chiếu bằng bất kỳ quân nào, kể cả Tướng nếu quân đó đứng sát và không được bảo vệ.
- Chặn đường chiếu bằng cách đặt một quân vào giữa quân chiếu và Tướng (áp dụng với Xe, Pháo).
Gỡ chiếu theo từng loại quân
| Quân chiếu | Cách gỡ đặc biệt |
|---|---|
| Xe | Chặn bằng một quân bất kỳ, hoặc chạy Tướng ra khỏi hàng, cột của Xe |
| Pháo | Thêm một quân vào giữa (Pháo có 2 ngòi thì không ăn được), hoặc rút quân ngòi đi nếu ngòi là quân của mình |
| Mã | Đặt quân vào chân Mã (điểm sát Mã theo hướng đi) để cản Mã; không chặn được ở điểm khác |
| Tốt | Ăn Tốt hoặc chạy Tướng; Tốt chiếu từ sát bên nên không chặn được |
| Tướng (lộ mặt) | Không có nước chiếu bằng Tướng; luật lộ mặt tướng chỉ cấm Tướng đi vào cột trống đối mặt Tướng kia |
Chiếu tướng có phải hô “chiếu” không?
Không bắt buộc. Theo luật, bên bị chiếu tự có trách nhiệm nhận ra; nếu để Tướng bị chiếu mà đi nước khác thì nước đó không hợp lệ và phải đi lại. Khi chơi vui, hô “chiếu” là phép lịch sự phổ biến. Trên bàn cờ của trang, Tướng bị chiếu được tô đỏ và có âm báo.
Chiếu hết là gì? Khác “hết nước đi” thế nào?
Chiếu hết là Tướng đang bị chiếu và không còn nước nào gỡ được. Hết nước đi là Tướng không bị chiếu nhưng mọi nước đi đều sai luật. Trong cờ tướng, cả hai trường hợp đều là thua cho bên đến lượt.
Các thế chiếu hết hay gặp
- Pháo trùng: hai Pháo cùng một cột, Pháo sau lấy Pháo trước làm ngòi để chiếu, thường khi Tướng bị Sĩ chặn hai bên.
- Mã ngọa tào: Mã đứng ở điểm sát góc cung đối phương và chiếu Tướng, các quân khác khóa đường chạy.
- Muộn cung: Tướng bị chính Sĩ của mình bịt đường chạy, đối phương dùng Pháo hoặc Xe chiếu vào.
- Lộ mặt tướng (bạch diện tướng): Tướng của bên tấn công khống chế một cột, Tướng đối phương không thể bước sang cột đó.
- Song Xe: hai Xe thay nhau chiếu, dồn Tướng lên hàng trên rồi chiếu hết.
Bài tập 1: chiếu hết trong 1 nước
Đỏ đi trước. Gợi ý: Mã có thể làm ngòi cho Pháo.
Đỏ đi trước, chiếu hết trong 1 nước.
Bài tập 2: lộ mặt tướng, chiếu hết trong 2 nước
Đỏ đi trước. Gợi ý: Tướng Đỏ cũng là một quân tấn công.
Đỏ đi trước, chiếu hết trong 2 nước.
Còn nhiều thế hơn trong kho cờ thế chiếu hết, chia theo số nước.
Câu hỏi thường gặp
Bị chiếu mà không gỡ thì sao?
Nước đi đó không hợp lệ. Trên bàn cờ trực tuyến, máy không cho đi; trong ván thật, phải đi lại một nước khác gỡ được chiếu.
Có được chiếu liên tục không?
Được chiếu nhiều nước liền để tấn công, nhưng không được chiếu mãi làm thế cờ lặp lại. Đó là chiếu dai, bị cấm trong luật thi đấu.
Chiếu bí và chiếu hết có khác nhau không?
Không, đó là hai cách gọi cùng một trường hợp: Tướng bị chiếu và không còn cách gỡ.
Tướng có ăn được quân đang chiếu không?
Được, nếu quân đó đứng sát Tướng trong cung và sau khi ăn, Tướng không bị quân khác chiếu.