Xuất quân trong cờ tướng là đưa các quân mạnh ra khỏi vị trí ban đầu trong khoảng 10 nước đầu. Thứ tự thường dùng: Pháo hoặc Mã trước, rồi Xe; tiến Tốt 3 hoặc 7 để mở đường cho Mã. Mỗi nước nên đưa một quân mới vào trận, tránh đi lại một quân nhiều lần.
Thứ tự xuất quân phổ biến
- Pháo hoặc Mã: P2-5 (Pháo đầu) hoặc M2.3 (Khởi mã).
- Mã còn lại: để giữ Tốt đầu và chuẩn bị cho Xe ra.
- Xe: X1-2 hoặc X1.1 rồi bình sang cột mở. Mục tiêu là cả hai Xe ra trận trong khoảng 10 nước đầu.
- Tốt 3 hoặc 7: mở đường cho Mã nhảy tiếp.
- Sĩ, Tượng: lên khi cần củng cố, thường sau khi đã ra Xe.
Biên bản mẫu: xuất quân gọn
- 1. P2-5 M8.7
- 2. M2.3 X9-8
- 3. X1-2 M2.3
Sau 3 nước mỗi bên, cả hai đã có Pháo hoặc hai Mã ra trận và một Xe ở cột mở; không quân nào phải đi hai lần.
Khởi mã cục: ra Mã trước
Khởi mã cục là khai cuộc Đỏ mở đầu bằng M2.3. Đỏ chưa để lộ ý định, chờ Đen chọn thế rồi mới quyết định đưa Pháo vào giữa hay ra cánh.
- 1. M2.3 M8.7
- 2. B7.1 B7.1
6 nguyên tắc xuất quân
- Mỗi nước một quân mới, không đi lại quân đã ra khi không có lý do.
- Ra Xe sớm, Xe là quân mạnh nhất.
- Mã lên giữa, không nhảy ra mép bàn.
- Không đưa Pháo, Xe vào sâu một mình khi các quân khác chưa ra.
- Không ăn Tốt mà để mất nhịp ra quân, trừ khi ăn an toàn.
- Luôn kiểm tra Tốt đầu và điểm giữa cung.
Lỗi xuất quân hay gặp
- Tiến Tốt quá nhiều ở khai cuộc, quân mạnh vẫn đứng nguyên.
- Lên Sĩ, Tượng sớm làm chậm Xe.
- Đưa Pháo sang ăn Tốt cánh, bị đuổi mất nhiều nhịp.
Câu hỏi thường gặp
Nên ra Xe hay ra Mã trước?
Thường ra Mã (hoặc Pháo) trước vì Mã đang chắn đường Xe. Ra Mã xong, Xe mới có đường sang cột mở.
Khởi mã cục là gì?
Là khai cuộc Đỏ mở đầu bằng M2.3 (hoặc M8.7), ra Mã trước để giữ nhiều lựa chọn cho các nước sau.
Bao nhiêu nước thì xuất quân xong?
Không có con số cố định, nhưng sau khoảng 10 nước mỗi bên, hai Xe, hai Mã và hai Pháo nên đã rời vị trí ban đầu.
Về biên bản trong bài: các nước đi được bàn cờ kiểm tra hợp lệ từng nước và chỉ minh họa ý tưởng chính của khai cuộc. Lý thuyết khai cuộc có rất nhiều nhánh; khi muốn học sâu, hãy đối chiếu với sách khai cuộc và ván đấu của kỳ thủ.